Aport do spółki – czym jest wkład niepieniężny i jak go wnieść?

Przedsiębiorcy, którzy przenoszą działalność do spółki, często słyszą od doradców słowo „aport”. Zwykle pada ono wtedy, gdy trzeba zdecydować, co zrobić z maszynami, samochodami, nieruchomością czy całą dotychczasową firmą. Z doświadczenia naszej kancelarii wynika, że aport do spółki jest jednym z najwygodniejszych narzędzi przy zakładaniu lub dokapitalizowaniu spółki, pod warunkiem że wcześniej przeanalizuje się jego skutki podatkowe. Wyjaśniamy, co to jest aport, jak go wnieść krok po kroku i jakie podatki się z nim wiążą.

Co to jest aport?

Aport, czyli wkład niepieniężny, to wszystko, co wspólnik wnosi do spółki w zamian za udziały lub akcje, a co nie jest gotówką. Może to być rzecz (np. samochód, maszyna, nieruchomość), prawo (np. autorskie prawa majątkowe, znak towarowy, udziały w innej spółce), wierzytelność albo całe przedsiębiorstwo. Określenia „aport” i „wkład niepieniężny” oznaczają to samo. Pierwsze jest potoczne, drugie pochodzi z przepisów.

Co to jest aport w spółce w ujęciu prawnym? To umowa: wspólnik przenosi na spółkę składnik majątku, a spółka wydaje mu w zamian udziały. Po wniesieniu aportu przedmiot przestaje należeć do wspólnika i staje się własnością spółki. Wspólnik ma od tej chwili udziały, a nie np. samochód.

Nie wszystko może być aportem. Do spółki z o.o. i spółki akcyjnej nie można wnieść praw niezbywalnych ani świadczenia pracy lub usług (art. 14 § 1 KSH). Na tym tle wyróżnia się prosta spółka akcyjna, w której wkładem może być także praca.

Aport – co to daje w praktyce?

Aport pozwala:

• założyć spółkę bez angażowania gotówki,
• przenieść do spółki majątek, który i tak służy działalności,
• przekształcić jednoosobową działalność w spółkę przez wniesienie całego przedsiębiorstwa,
• zamienić dług spółki wobec wspólnika na kapitał, wnosząc wierzytelność,
• uporządkować strukturę grupy, np. przenosząc wyodrębniony dział firmy do nowej spółki.

Jak wnieść aport do spółki? Krok po kroku

1. Ustal przedmiot i skutki podatkowe. Zanim cokolwiek podpiszesz, sprawdź, czy aport będzie opodatkowany i w jakiej wysokości. Od tego często zależy, czy lepszy będzie aport, sprzedaż czy np. najem składnika spółce.

2. Wyceń wkład. W spółce z o.o. nie ma obowiązku wyceny przez biegłego, ale wspólnik odpowiada za znaczne zawyżenie wartości aportu (art. 175 KSH). Warto więc mieć rzetelną wycenę na piśmie. W spółce akcyjnej aport co do zasady bada biegły rewident.

3. Opisz aport w umowie spółki lub w uchwale. Umowa spółki musi szczegółowo określać przedmiot wkładu, wspólnika, który go wnosi, oraz liczbę i wartość nominalną objętych w zamian udziałów (art. 158 KSH). Przy podwyższeniu kapitału w istniejącej spółce robi się to w uchwale o zmianie umowy spółki. Spółki z aportem nie założysz przez system S24, bo tam przy zawiązaniu dopuszczalne są tylko wkłady pieniężne.

4. Przenieś aport na spółkę we właściwej formie. Nieruchomość wymaga aktu notarialnego. Przedsiębiorstwo wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, a jeśli obejmuje nieruchomość, aktu notarialnego. Autorskie prawa majątkowe przenosi się w formie pisemnej ze wskazaniem pól eksploatacji.

5. Zgłoś spółkę lub zmianę do KRS. Wkłady muszą zostać wniesione przed rejestracją spółki lub podwyższenia kapitału. Zarząd składa oświadczenie, że tak się stało.

6. Uporządkuj formalności. Chodzi np. o zmianę właściciela w dowodzie rejestracyjnym i księdze wieczystej, cesję umów z kontrahentami, zmiany w ubezpieczeniach i rejestrach podatkowych.

Aport zorganizowanej części przedsiębiorstwa

Szczególną rolę odgrywa aport przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (ZCP). ZCP to wyodrębniony w firmie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, który mógłby działać jako samodzielne przedsiębiorstwo. W praktyce organy podatkowe badają trzy poziomy wyodrębnienia:

• organizacyjne – np. osobny dział, oddział lub zespół w strukturze firmy,
• finansowe – możliwość przypisania temu działowi przychodów, kosztów, należności i zobowiązań,
• funkcjonalne – przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych i zdolność do samodzielnego działania.

Przykład: spółka prowadzi sklep internetowy i wypożyczalnię sprzętu budowlanego. Wypożyczalnia ma własny magazyn, pracowników, klientów, osobne księgowanie i umowy. Taki dział może stanowić ZCP i zostać wniesiony do nowej spółki. Pojedyncze maszyny bez pracowników, umów i zobowiązań co do zasady nie będą ZCP.

Aport przedsiębiorstwa lub ZCP ma kilka skutków, o których warto pamiętać:

• pracownicy z mocy prawa przechodzą do spółki (art. 23¹ Kodeksu pracy),
• spółka odpowiada solidarnie ze wspólnikiem za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, do wysokości jego wartości, chyba że nie wiedziała o nich mimo należytej staranności (art. 55⁴ KC),
• spółka może też odpowiadać za zaległości podatkowe związane z przejętą działalnością (art. 112 Ordynacji podatkowej).

Najczęściej zadawane pytania